Zaopatrzenie organizmu w tlen pod wodą

Poza tego rodzaju adaptacją człowiek pod wodą może sobie radzić z wytwarzanym w swym organizmie dwutlenkiem węgla tylko za pomocą przystosowań technologicznych, wykorzystując aparaty do oddychania bądź zawierające pochłaniacze C02, bądź skonstruowane tak, że wydychane powietrze bogate w C02 usuwane jest na zewnątrz, z aparatu zaś nurek czerpie powietrze o zwykłym składzie lub odpowiednią inną mieszaninę gazową zawierającą tlen (np. mieszaninę helowo-tlenową He + 02). Stosowanie do oddychania pod wodą innych mieszanin niż powietrze ma zwykle na celu zastąpienie azotu wchodzącego w skład powietrza przez gaz słabiej rozpuszczalny w tłuszczach i mniej zagrażający uwalnianiem się jego pęcherzyków przy wynurzaniu się.

Nie znaleziono praktycznie innych sposobów zaopatrzenia organizmu w tlen pod wodą niż bieżąca dostawa powietrza znad powierzchni wody lub z jego podwodnych zbiorników (np. aparatów oddechowych). Pewne znaczenie można przypisać większym zasobom mioglobiny stwierdzanym w mięśniach zwierząt i ludzi zaprawionych do wysiłków fizycznych. Mioglobina wiąże tlen silniej niż hemoglobina czerwonych krwinek i dlatego połączenie tlenu z mioglobiną stanowi swego rodzaju magazyn tego gazu, uruchamiany dopiero wtedy, kiedy znacznie zmniejszy się prężność tlenu lokalnie w mięśniach lub w ogóle w płynach ustrojowych.

Stosowanie czystego tlenu w aparatach oddechowych byłoby naturalnie ekonomiczne – pod wodę zabierany byłby tylko ten gaz, który jest potrzebny do oddychania, bez balastu gazu obojętnego – azotu czy helu. Czasem stosuje się takie rozwiązanie. Stwarza ono jednak różne trudności, z których przynajmniej jedna jest interesująca ze względu na swój aspekt fizjologiczny. Tlen stosowany w wysokich stężeniach przez dłuższy czas do oddychania wywiera efekty toksyczne. Jeśli jego stężenie w powietrzu pęcherzyków płucnych przekroczy siedmiokrotnie normalne stężenie tego gazu w płucach, niebezpieczeństwo groźnych ubocznych wpływów oddychania tlenem wzrasta gwałtownie.

Leave a Reply