Wielkość przyspieszenia czynności serca podczas wysiłku

Zagadnienie to można przedstawić na przykładzie zależności między częstością skurczów serca i ciśnieniem tętniczym podczas pracy fizycznej z jednej strony a stosunkiem zapotrzebowania na tlen podczas tej pracy do maksymalnego pochłaniania tlenu przez organizm z drugiej strony. Przykład może być interesujący o tyle że zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen wzrasta proporcjonalnie właśnie do częstości skurczów sreca i ciśnienia tętniczego (zmiany iloczynu tych dwu wielkości przyjmowane są często jako wskaźnik zmian zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen). Każdego z bardzo licznych ludzi dotkniętych chorobą niedokrwienną serca (choroba wieńcowa) oczywiście interesują czynniki, od których zależy zapotrzebowanie ich serca na tlen.

Stwierdzono empirycznie, że wielkość przyspieszenia czynności serca podczas wysiłku i wzrost skurczowego ciśnienia tętniczego są proporcjonalne do tzw. względnego obciążenia wysiłkowego. Obciążenie względne wyraża się w procentach wysiłkowego obciążenia maksymalnego, tj. takiego, przy którym osiągane jest maksymalne pochłanianie tlenu przez organizm. Im większy procent obciążenia maksymalnego stanowi wykonywany wysiłek, tym większa jest częstość skurczów serca i tym większe jest skurczowe ciśnienie krwi. Jeżeli „marginesem bezpieczeństwa” nazwać odległość między obciążeniem aktualnym a maksymalnym, okaże się, że im ten margines jest mniejszy, tym większe staje się obciążenie serca podczas wysiłku. Jeżeli „maksimum” możliwości (w tym przypadku maksymalne pochłanianie tlenu przez organizm) zwiększy się, identyczny jak poprzednio wysiłek submaksymalny będzie stanowił mniejszy procent maksimum. Mimo iż nadal będzie to taki sam wysiłek, o takim samym zapotrzebowaniu na tlen i koszcie energetycznym, spowoduje on mniejsze obciążenie serca niż poprzednio. Można przykład ten nieco zmienić: wyobraźmy sobie, że dwu ludzi o różnym maksymalnym pochłanianiu tlenu przez organizm wykonuje identyczny submaksymalny wysiłek fizyczny. Zapotrzebowanie na tlen podczas takiego wysiłku jest u obu tych ludzi identyczne (zapotrzebowanie na tlen podczas pracy praktycznie zależy tylko od jej intensywności, mocy). Każdy z nich pracuje z różnym „marginesem bezpieczeństwa”, u jednego – o wyższym maksymalnym pochłanianiu tlenu przez organizm – margines ten jest większy, u drugiego – mniejszy. Obciążenie serca podczas identycznego wysiłku będzie u drugiego z tych ludzi większe niż u pierwszego.

Leave a Reply