Utrata wapnia

Wspomniano, że pewna część całej utraconej w stanie nieważkości przez organizm wody pochodzi z wnętrza komórek, z tzw. przestrzeni śródkomórkowej. Jaki jest mechanizm zmniejszenia objętości wody zewnątrzkomórkowej (w tym osocza krwi), wyjaśniono wyżej. Dlaczego tracą wodę również same komórki – nie wiadomo. Przypuszczalnie działają dwie przyczyny. Ponieważ organizm w wyniku parowania traci czystą wodę, stężenie pozostawionych w przestrzeni zewnątrzkomórkowej soli i innych związków zwiększa się. Powoduje to różnicę ciśnień osmotycznych między płynem wypełniającym komórki i płynem otaczającym je (zewnątrzkomórkowym), w którym ciśnienie to zwiększa się. W wyniku działania sił osmotycznych pewna objętość wody jest przemieszczana z komórek do otaczającego je płynu dopóty, dopóki ciśnienia osmotyczne po obu stronach błon komórkowych ponownie nie wyrównają się. Drugą przyczyną utraty przez komórki, przynajmniej mięśniowe, wody może być omówiona już wcześniej degradacja ich struktury w warunkach nieważkości. Destrukcji (atrofii) komórek mięśniowych towarzyszy zmniejszenie ilości zawartego w nich glikogenu. Z glikogenem mięśniowym związana jest woda (1 ml wody z 4,9 g glikogenu), która w takiej sytuacji zostaje uwolniona.

Utrata wapnia. Do najbardziej stałych efektów fizjologicznych pozostawania w stanie nieważkości należy utrata przez organizm wapnia, głównie z tkanki kostnej. Wapń z beleczek tkanki kostnej uwalniany jest do krwi i wydalany z ustroju przez nerki. Wyraźny wzrost nerkowego wydalania wapnia pojawia się już po kilku dniach pozostawania w stanie nieważkości, stopniowo narastając, bez tendencji eto zmniejszania się w miarę przedłużania lotu kosmicznego.

Leave a Reply