Upośledzenie tolerancji ortostatycznej

Podczas wszystkich lotów załogowych stwierdzono upośledzenie tolerancji ortostatycznej (skłonność do zapaści po zastosowaniu na dolną część ciała ujemnego ciśnienia w sposób symulujący przyjęcie pozycji stojącej na Ziemi) i obniżenie wydolności fizycznej: zmiany te występowały już po tygodniu przebywania w stanie nieważkości, osiągały maksimum nasilenia po 40-50 dniach, po czym zaczynały bardzo powoli zmniejszać się. Dla zapobiegnięcia zapaści ortostatycznej po powrocie na Ziemię u części kosmonautów przed lądowaniem uruchamiano urządzenia ubioru antygrawitacyjnego, których działanie wywierało ciśnienie na dolną część ciała. Powrót sprawności układu krążenia i wydolności fizycznej do wartości wyjściowych trwa po powrocie na Ziemię długo – od kilku do kilkudziesięciu nawet dni.

Zmniejszyć głębokość tych zaburzeń można przez stosowanie podczas lotu odpowiednio dobranego programu ćwiczeń fizycznych i przez periodyczne stosowanie ujemnego ciśnienia na dolną część ciała (low body negative pressure, często używany skrót I.BNP). Postępowanie takie (I.BNP) symuluje wpływ ciążenia ziemskiego na układ krążenia i na rozmieszczenie płynów ustrojowych, powodując przemieszczenie płynów do dolnej części ciała. Polega ono na umieszczeniu człowieka w czymś na kształt worka lub spodni, obejmującego dolną część ciała aż powyżej pasa, gdzie przylega on dokładnie do powierzchni ciała. Po wypompowaniu z worka powietrza na dolną część ciała działa niskie ciśnienie. W efekcie rozszerzają się naczynia krwionośne tej części ciała i napływa do nich większa ilość krwi.

Bardzo interesujące jest stwierdzenie u kosmonautów przebywających przez kilka tygodni w stanie nieważkości podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi. Może badania z zakresu fizjologii kosmicznej przyczynią się w jakiejś mierze do lepszego zrozumienia zaburzeń regulacji ciśnienia tętniczego w patologii ludzkiej? Częstość skurczów serca podczas przebywania na orbicie okołoziem- skiej zmieniała się w różny sposób u różnych kosmonautów podczas różnych lotów. Za wcześnie jest jeszcze na interpretację tych zmian.

Leave a Reply