Typy aklimatyzacji do zimna jących rejony środkowej Australii cz. II

Szczególnie istotną cechą aklimatyzacji ogólnej jest habituacja do zimna – psychiczne przyzwyczajenie się do jego działania. Kiedy uczucie zimna powtarza się często, zmniejsza się reakcja fizjologiczna na ten bodziec.

Tak można częściowo przynajmniej wytłumaczyć np. zmniejszanie się reakcji naczynioskurczowej w skórze rąk rybaków biorących udział w połowach na morzach północnych. Wywołujący skurcz tych naczyń wzrost impulsacji wyładowywanej włóknami nerwów sympatycznych może być częściowo związany z lokalnym uczuciem zimna. Wiadomo, że uczucie takie aktywuje układ sympatyczny.

Element habituacji znajduje się na pewno we wspomnianej wyżej zdolności do snu mimo rzutów drżenia mięśniowego. I takie przykłady można by mnożyć. Trzeba sobie jednak zdawać sprawę z tego, że udział habituacji w aklimatyzacji do zimna, aczkolwiek istotny, jest ograniczony i że podłoże tego procesu stanowią nerwowe, wewnątrzwydzielnicze i metaboliczne procesy fizjologiczne.

Zagrożenie zimnem współczesnego człowieka i tolerancja zimna jako czynnik adaptacji do codziennego życia. Problem tolerancji przez człowieka otoczenia o niskiej temperaturze staje się z roku na rok coraz bardziej aktualny, mimo coraz szerszego stosowania klimatyzacji domów mieszkalnych, zakładów pracy, środków komunikacji itd.

Jedna z przyczyn to rosnące zainteresowanie rejonami polarnymi ze względu na ich znaczenie wojskowe, a przede wszystkim – ekonomiczne. Coraz więcej krajów ma w swych dalekosiężnych planach eksploatację mórz rejonów subarktycz- nych i arktycznych. Coraz więcej stacji badawczych pojawia się na lodach Arktyki i Antarktydy i coraz większe floty rybackie sięgają tych terenów.

Zwiększa się również zainteresowanie bogactwami mineralnymi wysokich gór, gdzie obok niedoboru tlenu zimno należy do głównych czynników ograniczających możliwość przebywania tam ludzi. Zainteresowanie to dotyczy nie tylko tych krajów, na ogół słabo rozwiniętych, na których terenie znajdują się bogactwa mineralne, ale i krajów, które gotowe są wysyłać ekipy własnych specjalistów do budowy kopalń, elektrowni czy innych przedsięwzięć.

Jest to wreszcie problem wielkiej liczby pracowników leśnictwa, budownictwa, gospodarki morskiej i innych, którzy w naszym klimacie muszą wykonywać swoje czynności zawodowe na otwartej przestrzeni zimą, nawet w jej najmroźniejszych okresach. W tych wszystkich – i wielu innych – sytuacjach o zdolności do wykonywania różnych czynności życiowych może zadecydować stopień lokalnej aklimatyzacji.

Leave a Reply