Sen – pozbawienie snu

W ciągu ostatnich dziesięcioleci człowiek coraz częściej zmuszony jest przez warunki życia (np. praca wielozmianowa, praca lekarzy i pielęgniarek, służba w wojsku i in.) do skracania okresu snu w ciągu doby, a nawet pozbawiony jest czasem snu przez jedną lub kilka dób. Taka deprywacja (pozbawienie) snu jest zwykle związana z koniecznością wykonywania w tym okresie czasu obciążających, często złożonych i odpowiedzialnych zadań. Dlatego duże zainteresowanie budzi wpływ pozbawienia snu na zdolności adaptacyjne organizmu, jego zdolność wysiłkową i sprawność psychofizyczną. Bardzo ważna byłaby odpowiedź na pytanie, czy deprywacja snu wywiera wpływ na zdrowie człowieka w różnych jego aspektach, jak długo może być tolerowana itd. Mimo praktycznego znaczenia tych zagadnień bardzo mało badań poświęcono ich wyjaśnieniu. Zasadniczą trudnością jest znalezienie ochotników, którzy zechcieliby pozostawać przez kilka dni bez snu w warunkach umożliwiających wykonanie dostatecznie dokładnych pomiarów ich zdolności adaptacyjnych, zdolności do pracy itd.

W pierwszym obszerniejszym opublikowanym studium tych zagadnień jego czechosłowaccy autorzy V. Broden i współpr. (1969) zestawili materiał badań, których przedmiotem było 26 ochotników pozbawionych snu od 60 do 126 godzin. Skompletowanie takiej serii badań zajęło Brodenowi przeszło pięć lat.

Do rekordowo długiego pozbawienia snu należy przypadek ochotnika, który nie spał przez 9 dni (216 godzin), opisany przez F.D. Luby’ego i współpr. (1960). Wyniki wspomnianych i innych badań dotyczących fizjologicznych następstw deprywacji snu są zaskakujące: nie znaleziono istotnych jednokierunkowych zmian składu chemicznego i komórkowego krwi w warunkach pozbawienia snu. Wydaje się, że organizm człowieka ma możliwość utrzymywania homeostazy w warunkach pozbawienia snu przez długi czas, nawet 100 godzin.

Leave a Reply