Rozwój brązowej tkanki tłuszczowej

Interesujące są też dane wskazujące na zwiększanie się grubości podskórnej tkanki tłuszczowej u ludzi narażonych na zimno podczas wypraw polarnych i in. U niektórych zwierząt zmieniają się ponadto właściwości tłuszczu zgromadzonego w tej tkance – obniża się punkt jego zamarzania. W niektórych badaniach wskazywano na występowanie takiego zjawiska i u ludzi, nie zostało to jednak udowodnione.

Nasuwa się tutaj pytanie, czy można wyobrazić sobie ponowny rozwój brązowej tkanki tłuszczowej (patrz str. 349) u dorosłych ludzi zaaklimatyzowanych do zimna. Tkanka ta jest – jak pamiętamy – wyjątkowo wydajna jako narząd termo- genezy. To trochę niepoważne na pozór pytanie (chodziłoby o rozwój specjalnej tkanki pod wpływem aklimatyzacji!) nie jest zupełnie nonsensowne. Zrozumiale są trudności związane z poszukiwaniem odpowiedzi na nie. Niektórzy badacze podejmowali jednak takie trudy. Znany węgierski specjalista z zakresu termoregulacji neonatalnej, profesor Tibor Heim, pokazywał autorowi pracę opublikowaną w jednym z lokalnych węgierskich czasopism lekarskich, której autorzy przedstawiali brązową tkankę tłuszczową znalezioną podczas sekcji anatomopatologicznej zwłok ludzi, którzy w ostatnim okresie życia byli systematycznie, codziennie narażeni na kilkugodzinny wpływ niskiej temperatury. Trudno oczywiście zorientować się, czy przetrwanie u tych ludzi małych ilości brązowej tkanki tłuszczowej miało w ogóle związek z ich ekspozycją na zimno, ale zagadnienie jest chyba godne dalszego badania. Przed kilku laty autor jednej z rozpraw doktorskich bronionych na Wydziale L.ekarskim Uniwersytetu w Oulu w pobliżu koła polarnego, zwrócił uwagę na występowanie brązowej tkanki tłuszczowej w materiale sekcji sądowo-lekarskich pewnego odsetka starszych ludzi, którzy zamarzli na śmierć. Stwierdzono, że zwykle dotyczyło to nałogowych alkoholików, którzy w tym rejonie często przesypiają w zamroczeniu alkoholowym kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt godzin w przypadkowym otoczeniu, na mrozie, prawie systematycznie co kilka lub kilkanaście dni. Gdyby rzeczywiście powtarzana ekspozycja dorosłego organizmu na zimno stymulowała ponowne pojawienie się brązowej tkanki tłuszczowej, byłoby to zjawisko o dużym znaczeniu dla zrozumienia zasięgu zmian rozwijających się w organizmie w toku długotrwałej adaptacji do warunków środowiska.

Leave a Reply