Przeciążenia, wibracje i hałas

Niekorzystnymi dla organizmu – z biologicznego punktu widzenia – cechami lotów kosmicznych są przeciążenia organizmu związane z działaniem przyspieszeń w chwili startu pojazdu kosmicznego, jego wchodzenia na orbitę i zmiany prędkości lotu związane z manewrami pojazdu w przestrzeni i z hamowaniem przy lądowaniu.

Przyspieszenie jest to zmiana prędkości w czasie. Występuje, gdy zmienia się prędkość lub kierunek ruchu ciała. Wielkość przyspieszenia wygodnie jest wyrażać jako wielokrotność przyspieszenia wywołanego przez silę ciężkości (nG).

Zgodnie z II prawem Newtona przyspieszenie a, które uzyskuje ciało pod działaniem siłyF, jest tyle razy większe lub mniejsze od przyspieszenia ziemskiego g (związanego z działaniem siły ciężkości), ile razy siła F nadająca przyspieszenie jest większa lub mniejsza od ciężaru ciała G :

Jeżeli więc przyspieszenie ciała wynosi 2 g, znaczy to, że wyzwalająca je siła jest dwukrotnie większa od ciężaru ciała, czyli przyspieszenie wynosi w przybliżeniu 20 m/s2 (a dokładnie 19,62 m/s2).

Podczas działania przyspieszeń na organizm powstają przeciążenia uwarunkowane bezwładnością ciała i skierowane przeciwnie niż te przyspieszenia. Przyjmijmy, że kiedy na ciało działa tylko siła ciężkości, przeciążenie równe jest jedności. Wtedy przeciążeniu równemu zeru odpowiada ciężar ciała równy zeru. Taka sytuacja istnieje w warunkach nieważkości, o czym będzie mowa niżej.

Przyspieszenie działające w kierunku od głowy do nóg określa się symbolem + Gz, w kierunku zaś od nóg do głowy -G0 (ryc. IX.la). Do badania wpływu przyspieszeń (i przeciążeń) na organizm człowieka (a także zwierząt) stosuje się specjalne wirówki (ryc. IX. Ib, c).

Leave a Reply