Określenie „środowisko zmienne”

W tekście tego rozdziału często używane było określenie „środowisko zmienne”. Trzeba wyjaśnić, czy chodzi tu o stwierdzenie faktu zmienności środowiska, w jakim żyje człowiek (można np. dążyć do sztucznego zmniejszenia tej zmienności), czy o opis stanu zarówno aktualnego, jak i pożądanego na przyszłość.

W przekonaniu autora właśnie zmienne środowisko, które wykształciło obecną sylwetkę biologiczną człowieka, jest środowiskiem optymalnym, niezbędnym do podtrzymywania sprawności działania mechanizmów fizjologicznych, które należą do podstawowych cech tej sylwetki. Człowiek nie może lokować się pod kloszem izolacji od wpływów środowiska naturalnego, choć pozwala na to rozwój techniki. Nie może zmieniać zbyt drastycznie samego sposobu życia, eliminować tych jego elementów (np. wysiłków fizycznych, narażeń na zmienne wpływy termiczne itd.), które w przeszłości kształtowały biologię człowieka. Nie każda nowa oferta techniki przynosząca nowe ułatwienie życia jest postępem z punktu widzenia ochrony sił i zdrowia.

Na budynku jednego z międzynarodowych portów lotniczych można było do niedawna zobaczyć wielkie ogłoszenie jakiejś firmy elektronicznej zapewniającej, że „elektryczność zrobi za ciebie wszystko”, zachęcające do kupna różnych urządzeń czyniących zbędnym jakikolwiek wysiłek przy wykonywaniu różnych czynności domowych. Nie było to chyba zapewnienie bez pokrycia. Elektryczność zapewne może „robić wszystko” za człowieka. Tylko dlaczego ma to robić? Czy na pewno w rachunku zysków i strat zyski przeważają?

Dla odpowiedzi na te pytania niezbędna jest znajomość podstawowych fizjologicznych mechanizmów funkcjonowania organizmu, ich ograniczeń oraz czynników, które warunkują ich sprawność i które limitują ich działanie.

Leave a Reply