Obraz reakcji emocjonalnych

Poznanie obrazu reakcji emocjonalnych i wyjaśnienie ich znaczenia adaptacyjnego jest w dużej mierze zasługą cytowanego już wielokrotnie w tej książce Waltera Cannona. Jego dzieło Zmiany w organizmie wywołane przez ból, głód, lęk i wściekłość stanowi podwalinę wiedzy o fizjologii emocji. Zawarł w nim Cannon nie tylko syntezę wyników badań (swoich własnych i współpracowników) dotyczących tego problemu, ale rozwinął także koncepcję roli emocji jako mechanizmu przystosowania do zmiennych warunków życia, ułatwiającego przetrwanie w obliczu naporu zagrażających organizmowi wpływów otoczenia.

Dzisiaj obraz reakcji emocjonalnych i mechanizm ich powstawania są oczywiście znacznie głębiej poznane niż za czasów badań Cannona, nie zmieniły się natomiast wnioski dotyczące podstawowej roli biologicznej zmian emocjonalnych.

Nie ulega wątpliwości, że zmiany emocjonalne mają charakter adaptacyjny w warunkach swobodnego życia zwierząt i takie były też w przeszłości filogenetycznej człowieka. Znaczenie to straciły natomiast w cywilizowanym świecie człowieka współczesnego. Stanowiąc biologiczną, nie zmienioną prawie pozostałość po przodkach, utraciły rolę, jaką odgrywały w ich życiu. W warunkach współczesnego życia organizm człowieka zwykle „nie wykorzystuje” zmian emocjonalnych, które niegdyś ułatwiały w chwin zagrożenia ucieczkę lub atak. Człowiek cywilizowany dysponuje innymi niż te sposobami wyjścia z zagrożenia. Nie znaczy to, że towarzyszące pobudzeniu emocjonalnemu zmiany fizjologiczne pozostają bez śladu. Będzie o tym mowa niżej.

Zmiany czynnościowe towarzyszące pobudzeniu emocjonalnemu są bardzo rozległe. Jak już wspomniano wyżej dotyczą zarówno somatycznej, jak i wegetatywnej części organizmu.

Leave a Reply