Nieważkość – kontynuacja

Innym przykładem znaczenia grawitacji jako czynnika współdziałającego w kształtowaniu cech morfologicznych i właściwości fizjologicznych organizmu mogą być doświadczenia, w których zmieniano u szczurów obciążenie grawitacyjne ciała w czasie jego rozwoju. Zgodnie z prawem ciążenia Newtona siła grawitacji jest proporcjonalna do iloczynu mas podlegających jej działaniu: na powierzchni Ziemi jest więc proporcjonalna do masy analizowanego obiektu. We wspomnianych doświadczeniach porównano masę mięśni i kośćca kończyn tylnych, osiąganą po identycznym okresie życia u dwu grup szczurów. Jedną grupę – kontrolną, stanowiły normalnie rozwijające się zwierzęta, w drugiej zaś grupie natychmiast po urodzeniu amputowano szczurom obie kończyny przednie. W tej drugiej grupie masa całego ciała obciążała tylko dwie zachowane kończyny, w grupie kontrolnej – wszystkie cztery. Okazało się, że po kilku tygodniach rozwoju szczury grupy doświadczalnej osiągały większą masę mięśni kończyn tylnych oraz większą masę i gęstość kości tych kończyn niż szczury grupy kontrolnej. Wynikające z działania grawitacji większe obciążenie kończyn tylnych u szczurów doświadczalnych niż u kontrolnych wywierało głęboki wpływ na rozwój morfologiczny tych zwierząt.

Podobnie przerost mięśni i zmiany wymiarów kości (zwiększenie średnicy), stwierdzone u sportowców uprawiających podnoszenie ciężarów, są w ostatecznym rozrachunku efektem biologicznego działania grawitacji. To samo dotyczy np. inwalidów, którzy po amputacji kończyn dolnych posługują się przy poruszaniu się tylko rękami, na które przerzucona zostaje masa całego ciała.

Siła przyciągania F dwu mas (m1 i m,), których środki dzieli odległość d, zgodnie z prawem powszechnego ciążenia jest proporcjonalna do iloczynu tych mas i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między nimi:

Leave a Reply