Metaboliczne efekty amin katecholowych

Tak więc pobudzenie w układzie nerwowym, stanowiące istotę emocji, wywołuje zmiany humoralne (zmiany składu chemicznego krwi: wzrost stężenia amin katecholowych), które wpływają na tenże układ nerwowy, nasilając stan jego wzbudzenia. Można tu mówić o mechanizmie dodatniego sprzężenia zwrotnego, lawinowo nasilającego reakcje obrony lub gotowości do agresji.

Szczególnie ważne są w omawianej sytuacji metaboliczne efekty amin katecholowych. Wywołują one mobilizację glukozy z jej zapasów wątrobowych – nasilając glikogenolizę (rozpad glikogenu) w wątrobie, powodują powstawanie w komórkach tego narządu cząsteczek wolnej glukozy, która przechodzi z nich do krwi. Stężenie glukozy we krwi zwiększa się. Glukoza krwi jest głównym, a w chwilach doraźnych zmian zapotrzebowania jedynym źródłem energii dla układu nerwowego i ważnym źródłem energii dla mięśni. Jej mobilizacja z zapasów wątrobowych w pobudzeniu emocjonalnym zwiększa zaopatrzenie mózgu i mięśni w ten substrat energetyczny. Wysiłek fizyczny na takim tle rozpocznie się w warunkach obfitego zaopatrzenia w energię właśnie tych tkanek, które podczas wysiłku wydatkują jej najwięcej. Ponadto aminy katecholowe, a głównie adrenalina, pobudzają glikogenolizę w samych mięśniach. Rozpad glikogenu w komórkach mięśniowych nie prowadzi jednak, tak jak to ma miejsce w wątrobie, do powstania wolnej glukozy, ponieważ w mięśniach nie występuje fosfataza, enzym niezbędny do odszczepienia reszty fosforanowej od fosforowanych pochodnych glukozy, powstających w toku glikogenolizy. Pobudzenie przez adrenalinę tego procesu powoduje zwiększenie stężenia w komórkach mięśniowych fosforowanych pochodnych glukozy, które mogą zostać natychmiast wykorzystane w dalszej przemianie dostarczającej energii do pracy, z chwilą rozpoczęcia skurczów mięśnia. Wpływ adrenaliny wydzielanej przy pobudzeniu emocjonalnym na metabolizm mięśniowy ma więc charakter przygotowawczy, antycypacyjny – przygotowuje metabolizm komórek mięśniowych do nagłego wzrostu wydatku energii z chwilą rozpoczęcia wysiłku fizycznego.

Leave a Reply