Hiperkapnia

Wykonanie ki.u głębokich oddechów (hiperwentylacja), z naciskiem na wydech, przed zanurzeniem się pod wodą może przedłużyć czas nurkowania. Chodzi tu nie tyle o zwiększenie ilości tlenu w płucach, ile o „wypłukanie” z organizmu dwutlenku węgla i obniżenie prężności tego gazu we krwi w chwili zanurzania się pod wodą. Przedłuża to czas, w ciągu którego dwutlenek węgla powstający w organizmie pod wodą osiągnie we krwi prężność, przy której pobudzenie ośrodka oddechowego zmusza do wypłynięcia na powierzchnię i zaczerpnięcia powietrza.

Nadmierna hiperwentylacja niesie za sobą duże niebezpieczeństwo. Znaczne obniżenie prężności COa we krwi grozi utratą świadomości. Doświadczeni nurkowie zabezpieczają się przed taką ewentualnością (patrz str. 306).

Hiperkapnia (wzrost prężności C02 we krwi) bywa problemem nie tylko nurków zanurzających się pod wodą bez ekwipunku. Podczas ostatniej wojny bardzo duży wzrost stężenia C02 w powietrzu zdarzał się w zanurzonych łodziach podwodnych w wyniku awarii urządzeń klimatyzacyjnych. W takiej sytuacji załoga oddychała powietrzem wzbogaconym w C02 – prężność C02 w płynach ustrojowych wzrastała. Wzrost stężenia C02 w powietrzu w uszkodzonych łodziach podwodnych sięgał – według dostępnych źródeł i ustnych informacji – granic czułości ówczesnych detektorów stężenia dwutlenku węgla, przekraczając 4% (w powietrzu atmosferycznym znajduje się 0,02-0,03%). Powodowało to ogromny wzrost wentylacji płuc, która zamiast 6-8 1/min sięgała 50-60 1.

Jeśli zawartość C02 we wdychanym powietrzu przekroczy 10-12%, gaz ten u człowieka wywołuje efekt narkotyczny. Powyżej 30% zawartości COa w powietrzu następuje utrata świadomości w czasie krótszym niż pól minuty.

Szereg danych przemawia za możliwością pewnej adaptacji organizmu do hiperkapnii. Niektóre koreańskie i japońskie kobiety-nurkowie arna (patrz str. 304) mogą pozostawać w bezdechu przez 2-2,5 minuty. Również wielu sprinterów na krótkich dystansach, które pokonują na „bezdechu”, wykazuje zwiększoną tolerancję hiperkapnii. Polega ona na zmniejszeniu wrażliwości neuronów oddechowych na pobudzający ich aktywność wpływ dwutlenku węgla.

Leave a Reply