Glikokortykoidy

Dla przypomnienia – są to procesy polegające na wytwarzaniu glukozy z cząsteczek niewęglowoda- nowych – z aminokwasów, kwasu mlekowego i pirogronowego oraz glicerolu. Glikokortykoidy hamują syntezę białek mięśniowych i zmniejszając wykorzystanie aminokwasów przez mięśnie, czynią je bardziej dostępnymi właśnie do glukoneogenezy w wątrobie. Pobudzenie przez adrenalinę glikogenolizy w mięśniach zwiększa powstawanie z węglowodanów kwasu mlekowego i pirogronowego, a podczas rozpadu trójglicerydów w tkance tłuszczowej powstaje także glicerol.

Ponadto glikokortykoidy hamują odbudowę trójglicerydów z kwasów tłuszczowych i uczulają tkankę tłuszczową na omówiony wyżej wpływ amin katecho- lowych. Ogólnie więc ujmując ich działanie w stanie emocji, można stwierdzić, że współdziałają w mobilizacji rezerw energetycznych oraz pobudzają syntezę ważnego substratu energetycznego, jakim jest glukoza.

Istnieją dane wskazujące na to, że androgeny, których wydzielanie przez korę nadnerczy też wzrasta w stanach emocji, wywierają wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, nasilając procesy, które stanowią podłoże agresywnego zachowania się zwierzęcia lub człowieka.

Przyczyną zwiększenia czynności kory nadnerczy w pobudzeniu emocjonalnym jest zwiększone wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH) przez komórki przedniego płata przysadki mózgowej (ryc. VI.2). Jest to jedyny czynnik modyfikujący wydzielanie glikokortykoidów i androgenów nadnerczowych. Z kolei wydzielanie ACTH kontrolowane jest przez tzw. czynnik uwalniający ACTH (corticotropin releasing factor – CRF) powstający w podwzgórzu i wydzielany do krwi płynącej w tzw. układzie wrotnym podwzgórzowo-przysadkowym do przedniego piata przysadki (ryc. VI.3). Wydzielanie CRF jest kontrolowane przez szereg czynników i zależy przede wszystkim od stężenia hormonów nadnerczy (glikokortykoidów) we krwi. Kiedy stężenie ich wzrasta, hamowane jest wydzielanie CRF i – wtórnie – zmniejsza się wydzielanie ACTH, co z kolei powoduje zmniejszenie aktywności kory nadnerczy i wyrównawcze obniżenie podwyższonego stężenia ich hormonów we krwi (wydzielanie ACTH jest także hamowane przez bezpośredni wpływ podwyższonego stężenia glikokortykoidów na komórki przedniego płata przysadki wytwarzające ten hormon).

Leave a Reply