„Człowiek gór”

Wielokrotnie podkreślano w tym rozdziale różnice w tolerancji środowiska wysokogórskiego przez ludzi od urodzenia żyjących w górach i zaaklimatyzowanych przybyszów z nizin. Wynika z tych różnic, że nawet długotrwała, wielomiesięczna, a być może i wieloletnia aklimatyzacja do warunków życia na dużych wysokościach nie wywołuje w organizmie człowieka takich zmian, które równałyby go pod względem tolerowania hipoksji wysokościowej z „człowiekiem gór”. Ten ostatni musi więc górować nad przybyszem jakimiś cechami, które rozwijają się w okresie niemowlęctwa lub we wczesnym dzieciństwie albo też zostały utrwalone genetycznie. Nie wiemy do dzisiaj, na czym te różnice polegają i jaki Patrz m.in. przypisy G.L.C.E. Pugha i M.P. Warda w książce J. Hillary’ego Zdobycie Mt Everestu, Iskry, Warszawa 1965. jest mechanizm ich powstawania. Zbyt jeszcze mała liczba badaczy zdołała pokonać ogromne trudności techniczne związane z organizacją takich badań.

Tym niemniej nieco danych uzyskano w toku badań, głównie dotyczących ludzi urodzonych i żyjących bardzo wysoko, powyżej 4000 m (przeważnie w Andach). Nie jest pewne, w jakim stopniu różnice biologiczne między człowiekiem urodzonym na wysokości np. 2000 m i około 5000 m mają tylko ilościowy charakter, a w jakim stopniu w miarę podnoszenia się coraz wyżej nad poziom morza uruchamiane są nowe mechanizmy adaptacyjne. Pewne cechy adaptacji wysokościowej stwierdzano już u mieszkańców terenów położonych na wysokości około 2000 m – w Pirenejach, Kaukazie czy nawet na wyżynach Afryki Południowej, wyraźniej je widać u Tybetańczyków żyjących na wysokości do 4500 m, mieszkańców Kaszmiru (około 3000 m), wyżyn Etiopii (2300 m) czy Andów (do 5200 m). Dokładniejsze badania dotyczyły dotychczas prawie wyłącznie mieszkańców wysokich rejonów Andów.

Leave a Reply