Cecha reakcji na różne wpływy stresogenne według Selyego

W ostatnim stadium ogólnego zespołu przystosowania miałyby rozwijać się lub nasilać zmiany uszkadzające organizm, patologiczne, dalsze zaś działanie stresora mogłoby prowadzić do śmierci.

Cała ta koncepcja, bardzo atrakcyjna przy powierzchownym spojrzeniu na nią, okazuje się wewnętrznie niespójna i – co gorsza – tylko fragmentarycznie odpowiada wynikom badań doświadczalnych. Odegrała wielką rolę w rozwoju poglądów na zjawiska adaptacji fizjologicznej i na patogenezę niektórych chorób, przede wszystkim dlatego, że wzbudziła zainteresowanie rolą układu wewnątrz- wydzielniczego w mechanizmach przystosowawczych organizmu. Należy już – w przekonaniu autora – do przeszłości. Mimo to wymaga chyba komentarza, ze względu na powszechność używania określenia „stres”, zresztą w różnych znaczeniach. Czasem pojęcie to nadal stosowane jest tak, jak ujmował to Selvc Ponadto badacz ten wysnuwa niekiedy ze swojej koncepcji stresu wnioski, któn są nie do przyjęcia w świetle fizjologii procesów adaptacyjnych, a które ze względu na atrakcyjność sformułowania dość szeroko akceptowane są bezkrytycznie.

Już samo stwierdzenie, że stres towarzyszy wszystkim rodzajom aktywności i działaniu na organizm tak odmiennych pod względem znaczenia fizjologicznego wpływów, jak niska i wysoka temperatura otoczenia, hałas i cisza, bezczynność ruchowa i wysiłek fizyczny itd., uniemożliwia traktowanie go jako zjawiska fizjologicznego charakteryzującego się wymiernym zespołem cech. Główna, w ujęciu Selyego, cecha reakcji na różne wpływy stresogenne, czyli stresory, mianowicie jej niespecyficzność, w świetle głębszej analizy staje się wątpliwa.

Leave a Reply