Badania doświadczalne współpracowników Cannona

Zagadnienie śmierci „voodoo” stanowiło przedmiot dociekań szeregu badaczy. Zajmował się nim także cytowany tu wielokrotnie W.B. Cannon. Wysunął on przypuszczenie, że przyczyną śmierci „voodoo” mogła być niezwykle silna emocjonalna aktywacja układu adrenergicznego oraz towarzyszący jej gwałtowny wzrost stężenia we krwi amin katecholowych – zwłaszcza adrenaliny – utrzymujący się przez kilkanaście godzin lub dłużej.

Badania doświadczalne współpracowników Cannona wskazywały na znaczne zmniejszenie się w takiej sytuacji objętości krwi (przemieszczenie znacznej części osocza poza naczynia krwionośne), zaburzenia regulacji czynności układu krążenia, groźne zaburzenia rytmu czynności serca, czasem powodujące zatrzymanie się jej w fazie skurczu komór serca i in. Mogło to oczywiście być przyczyną śmierci.

Inny jednak badacz, A. Richter, opublikował wyniki swoich doświadczeń wykonanych m.in. na szczurach, u których prowokował stres emocjonalny, czasem prowadzący do śmierci tych zwierząt, przez unieruchomienie ich w zupełnej ciemności. Stres powodował zaburzenie m.in. czynności serca, które jednak przejawiały się w narastającej do chwili śmierci bradykardii (zwolnienie czynności) i elektrokardiograficznych cechach przewagi wpływu na serce unerwienia przy- współczulnego. Zdarzające się w jego doświadczeniach zatrzymanie akcji serca występowało w fazie rozkurczu komór w sposób typowy dla gwałtownej stymulacji przywspółczulnej tego narządu.

Nie ulegało jednak wątpliwości, że czynniki neurogenne, emocjonalne, działające głównie (dziś wiemy, że nie jedynie) za pośrednictwem układu wegetatywnego na narząd krążenia, mogą doprowadzić do śmierci. Tak właśnie zrozumiał Cannon patogenezę śmierci „voodoo”.

Leave a Reply