Aminy katecholowe

W komórkach rdzenia nadnerczy powstają – jak wspomniano – dwa hormony: adrenalina i noradrenalina. Około 80% całej ilości amin katecholowych wydzielanych przez nadnercza stanowi adrenalina, a tylko 20% – noradrenalina. Ten ostatni związek uwalniany jest na zakończeniach włókien sympatycznych, stanowiąc przekaźnik pobudzenia z tych włókien na unerwiane przez nie komórki różnych narządów. Część noradrenaliny ulega od razu metabolizmowi, część wychwytywana jest z powrotem przez włókna sympatyczne, a część przedostaje się do krwi. Im silniejsza jest aktywacja układu adrener- gicznego, tym bardziej wzrasta we krwi stężenie obu amin katecholowych: adrenaliny, pochodzącej z rdzenia nadnerczy, i noradrenaliny, pochodzącej głównie z zakończeń włókien współczulnych. Związki te, rozprowadzane po całym organizmie przez krew, wywierają wpływ na wrażliwe na ich działanie komórki różnych narządów, których metabolizm i czynność modyfikują. Część adrenaliny i noradrenaliny ulega degradacji metabolicznej w różnych narządach, przede wszystkim w wątrobie i nerkach, niewielka zaś część przedostaje się w nie zmienionej postaci do moczu. Ilość amin katecholowych wydalonych w moczu w ciągu określonego czasu można zmierzyć, zyskując dobry wskaźnik pobudzenia układu adrenergicznego u ludzi narażonych na różne stresorodne sytuacje.

Aminy katecholowe wywierają wpływ na metabolizm i czynność różnych narządów. Pośredniczą więc w wyzwalaniu opisanych wyżej zmian czynności narządu krążenia: zwiększają pracę serca, przyspieszając jego czynność i zwiększając siłę skurczów, powodują zwężenie naczyń krwionośnych narządów trzew- nych i rozszerzają naczynia w kurczących się mięśniach szkieletowych – krew jest kierowana przede wszystkim do tych mięśni. Nasilają stan wzbudzenia w ośrodkowym układzie nerwowym, zwiększając jego reaktywność na zmiany w środowisku.

Leave a Reply