Aklimatyzacja a zmiany metaboliczne

Najbardziej charakterystyczne są zmiany metaboliczne. Teoretycznie ujmując, można by oczekiwać następujących rodzajów zmian metabolicznych zwiększających tolerancję przez organizm zimna:

# podwyższenia spoczynkowej przemiany materii (spoczynkowego wytwarzania ciepła),

# zwiększenia lub zmiany reakcji metabolicznej (wytwarzanie ciepła) w odpowiedzi na obniżenie temperatury otoczenia.

Wydaje się, że aklimatyzacja może wywołać każdą z tych zmian metabolicznych. Niezwykle precyzyjne studia zespołu fizjologów, kierowanego przez zasłużonego japońskiego badacza zagadnień adaptacji ustroju do środowiska, O. Yoshi- murę, wykazały sezonowe zmiany natężenia spoczynkowej przemiany materii (i wytwarzania ciepła) u ludzi podlegających zdecydowanym sezonowym zmianom wpływu temperatury środowiska. W czasie zimy natężenie przemiany materii wzrastało o około 10% w stosunku do wartości stwierdzanej latem. W okresie zwiększonej utraty ciepła zimą w organizmie u badanych ludzi powstawało więcej ciepła. Mimo że taką reakcję metaboliczną można uznać za wyraz adaptacji, trudno przypisać jej znaczenie istotne dla przetrwania w niskiej temperaturze. Stałe utrzymywanie podwyższonego metabolizmu jest reakcją niezwykle rozrzutną – z punktu widzenia zasobów energii w organizmie – i mało przydatną. Nawet zimą narażenie na niską temperaturę otoczenia nigdy nie bywa stałe.

Znacznie większe znaczenie dla poszerzenia granic adaptacji do zimna ma aktualne nasilenie reakcji metabolicznej na obniżenie temperatury otoczenia oraz wyzwalanie jej już przy mniejszym obniżeniu temperatury skóry niż przed aklimatyzacją. Oznacza to zwiększenie wytwarzania ciepła w sytuacji realnego zagrożenia hipotermią.

Leave a Reply