Adaptacja i zdrowie – kontynuacja

Rozumienie zdrowia jako wyrazu i efektu sprawności działania mechanizmów adaptacyjnych organizmu odpowiada koncepcji sformułowanej przez Carla F. von Weizsäckera, wybitnego filozofa współczesnego, z wykształcenia fizyka, ucznia i w przeszłości współpracownika Nielsa Bohra. Punktem wyjścia rozumowania tego uczonego jest przyjęcie cybernetycznego modelu żywego organizmu i w konsekwencji traktowanie go jako systemu regulacyjnego.

Podobnie jak to się dzieje w technicznych układach regulacyjnych, organizm człowieka cechuje „nastawienie” jego funkcji na utrzymywanie pewnych zaprogramowanych wartości. Mechanizm regulujący dąży do tego, aby aktualna wartość parametrów tych funkcji nie odbiegała od wartości zaprogramowanej więcej niż o pewną wielkość (granica tolerancji). Wartości rzeczywiste parametrów różnych funkcji organizmu oscylują zatem w ograniczonym obszarze wokół wartości zaprogramowanej. W ujęciu Weizsäckera wartości zaprogramowane funkcji organizmu są optymalne z punktu widzenia szans przeżycia, a więc z punktu widzenia zdolności adaptacji do zmiennych warunków szeroko rozumianego środowiska. Największą szansę przeżycia ma układ (osobnik, gatunek) optymalnie „nastawiony”, tzn. ten, którego zaprogramowana wartość funkcji nastawiona jest właśnie optymalnie. Zdolność przetrwania określa, jaka wartość jest optymalna. W perspektywie dłuższego czasu istotne znaczenie ma też, aby obszar stabilności mechanizmów regulacyjnych był dostatecznie szeroki i odpowiadał zakresowi wahań warunków środowiska. Są to sformułowania ogólne dotyczące przetrwania w rozumieniu darwinowskiej koncepcji rozwoju gatunków, z mutacją i selekcją naturalną jako czynnikami wyznaczającymi kierunek rozwoju i szanse przetrwania.

Leave a Reply