Archive for Sierpień 7th, 2015

Wyprawa balonem „Zenith”

Obok Tissandiera w wyprawie balonem „Zenith” wzięli udział naukowcy francuscy – J.E. Croce-Spi- nelli i T. Sivel. W tamtych czasach zdawano już sobie sprawę z zagrożenia, jakie stanowi dla życia obniżenie ciśnienia barometrycznego na dużej wysokości, i z możliwości zapobiegania jego ujemnym następstwom przez oddychanie tlenem. Dlatego wyposażenie balonu obejmowało butle z tym gazem. Na wysokości 8500 m aeronauci wyrzucili balast, pragnąc osiągnąć jeszcze większą wysokość. Nie rozpoczęli oddychania tlenem – nie odczuwali potrzeby, a ograniczony zapas gazu chcieli zachować na okres odczucia takiej potrzeby według subiektywnej oceny. W dzienniku pokładowym Tissandier zapisywał powtarzające się bez sensu zdanie „Sivel wyrzuca balast, Sivel wyrzuca balast…”. Wreszcie zdecydował się na uruchomienie urządzenia do oddychania tlenem, ale nie zdążył już tego dokonać. Stracili też przytomność jego towarzysze. Kiedy po pewnym czasie balon zaczął się obniżać, obu towarzyszom powróciła przytomność. Niestety, wykorzystali ją dla wyrzucenia reszty balastu i ponownego wzniesienia balonu, w dążeniu do osiągnięcia jeszcze większej wysokości. Ponownie stracili przytomność. Kiedy w końcu balon znowu zaczął obniżać lot i ostatecznie wylądował, przytomność odzyskał tylko Tissandier. Jego obaj towarzysze byli martwi. Zapis w dzienniku pokładowym i relacje Tissandiera pozwoliły odtworzyć przebieg lotu, a komentarz Berta wyjaśnił przyczyny tragedii.

Czytaj dalej »

Serce podczas nurkowania

Znaczenie przystosowawcze ma również zwolnienie czynności serca podczas zanurzenia w wodzie. Mięsień serca źle toleruje niedokrwienie. U człowieka zmniejszenie przepływu krwi zaopatrującej mięsień serca przez system naczyń wieńcowych zaledwie o 20% powoduje już zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego i częściowe przełączenie metabolizmu w tym mięśniu na niekorzystny tor przemian beztlenowych. Dalsze zmniejszenie przepływu wieńcowego krwi staje się przyczyną martwicy mięśnia sercowego. Powstawanie martwicy nie zależy jednak tylko od redukcji zaopatrzenia mięśnia sercowego w krew (w niesiony przez nią tlen), ale oczywiście i od aktualnego zapotrzebowania tego mięśnia na tlen. Niebezpieczeństwo uszkodzenia mięśnia sercowego w wyniku jego niedokrwienia i niedotlenienia można zatem zmniejszyć redukując zapotrzebowanie na tlen tego mięśnia.

Czytaj dalej »

Losy rozbitków na morzu

Do najbardziej kontrowersyjnych zagadnień należała kwestia, która do dziś jeszcze od czasu do czasu wzbudza nie bardzo uzasadnione dyskusje: czy picie wody morskiej może przedłużyć życie w obliczu głębokiego odwodnienia organizmu spowodowanego utratą wody przez skórę i płuca, przy braku możliwości wyrównywania tych strat.

Czytaj dalej »

Zegary biologiczne – kontynuacja

Zegary biologiczne nie mają specjalnej lokalizacji w określonych elementach strukturalnych ustroju (choć są dotychczas zwolennicy przypisywania takiej lokalizacji podwzgórzu, szyszynce i in.). Pomiar czasu przez organizm jest wynikiem nakładania się efektów spontanicznych, samopodtrzymujących się (niezależnie od otoczenia) oscylacji procesów przemiany materii. Rytm tych procesów może być różny w różnych tkankach i nie jest, jak wspomniano, identyczny z rytmem zjawisk omawianych w tym rozdziale. Dopiero integracja, sumowanie się efektów spontanicznych oscylacji metabolicznych byłoby przyczyną wykształcenia jednolitego obrazu rytmicznych zmian aktywności wielu poszczególnych funkcji organizmu odpowiadających zmianom aktywności całego organizmu i rytmowi zmian w środowisku.

Czytaj dalej »