Archive for Maj 23rd, 2015

Wpływ zmian temperatury otoczenia na zdrowie człowieka cz. II

Podobny wniosek nasuwają badania epidemiologiczne nad wpływem fal gorąca na śmiertelność pacjentów w starszym wieku, przebywających w roku 1976 na oddziale gerontologicznym w Manchester. Badania te wykazały wysoką korelację między śmiertelnością wśród tej kategorii chorych a tygodniową średnią szczytowych w ciągu dnia temperatur powietrza. Przyczyną zwiększenia liczby zgonów w upalne dni była bądź niedostateczna termoregulacja z objawami „wyczerpania cieplnego” i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu, bądź obciążenie niewydolnego już układu krążenia dodatkową pracą w związku z aktywacją tych właśnie mechanizmów termoregulacyjnych.

Czytaj dalej »

Społeczno-kulturowy aspekt śmierci voodoo

Opisano przypadek Indianina brazylijskiego, który został przez czarownika „skazany” na śmierć za jakieś przewinienia i mimo pełni zdrowia zmarł następnego dnia w przekonaniu o nieuchronności spełnienia się decyzji czarownika. W Afryce młody, zdrowy i silny Murzyn zjadł zakazane przez lokalny zwyczaj mięso dzikiej kury, nie wiedząc, że je właśnie kurę. Kiedy po dłuższym czasie dowiedział się o tym od nie wierzącego w czary, „emancypowanego” świadka zajścia i uświadomił sobie swoją „winę” przekroczenia zakazu tabu, zmarł opanowany uczuciem niepohamowanego lęku w ciągu najbliższej doby. Młoda kobieta, Maoryska z Nowej Zelandii, zmarła w ciągu doby, kiedy uświadomiła sobie, że przed kilkoma dniami zjadła owoce pochodzące z drzewa rosnącego w zakazanym (tabu) miejscu. Przekonanie o psychogennej naturze chorób jest powszechne i wśród współczesnych Maorysów.

Czytaj dalej »

Okołodobowy rytm funkcji organizmu – kontynuacja

Były to tylko przykłady rytmów biologicznych w organizmie człowieka. Jednakże rytmika aktywności cechuje nie tylko człowieka i zwierzęta, ale i rośliny, a nawet jednokomórkowce. Istniało niegdyś przekonanie, że rytmy biologiczne są prostym odzwierciedleniem i bezpośrednim skutkiem periodycznych zmian w środowisku. Ciekawe jest, że fakty podważające tak bardzo uproszczony pogląd na naturę biorytmów znane były już prawie przed 250 laty, kiedy ani o periodyce funkcji ustroju, ani o samych tych funkcjach nie wiedziano zbyt wiele. W roku 1729 De Mairan, matematyk i astronom, zauważył periodyczne zmiany w zachowaniu się liści w ciągu dnia (w tamtych czasach uczeni mieli czas na obserwację przyrody!). Stwierdzi! on, że liście zachowują periodykę swego zachowania się (zwijanie i rozwijanie, zmiany położenia i in.) również wówczas, gdy rośliny przeniesione zostaną do ciemnej groty zasłoniętej zupełnie od światła dziennego i wahań jego natężenia i kierunku padania. Świadczyło to oczywiście o tym, że i u roślin podstawowy mechanizm występowania okołodobowego rytmu aktywności ma naturę endogenną.

Czytaj dalej »

Przewlekła hipoksja: aklimatyzacja wysokościowa

Jak wspomniano już wyżej, biosfera człowieka ograniczona jest wysokością około 3000 m nad poziomem morza. Nad szczytami Himalajów przelatują ptaki, na turniach Kilimandżaro można dostrzec ich gniazda, ale człowiek na tych wysokościach pojawia się tylko przelotnie, dla realizacji specjalnych zadań i celów. Napór czynników niegościnnego środowiska zmusza go do zejścia niżej, uniemożliwia normalne życie lub grozi śmiercią.

Czytaj dalej »